EHB Academy • BV & Holding • Les 01
Eenmanszaak of BV?
Zo maakt u de juiste keuze voor uw onderneming
Niveau: Basis/verdieping
Leestijd: ± 30 minuten
Versie: 2026
|
Niveau
|
Leestijd
|
Versie
|
|
Basis / verdieping
|
± 25 minuten
|
2026
|
Begrijpen → Herkennen → Berekenen → Beslissen → Toepassen
Wat leert u in deze les?
Veel ondernemers beginnen met een eenmanszaak. Wanneer winst, risico en ambities toenemen, komt de vraag op of een BV beter past. Deze les leert u niet één algemeen omslagpunt uit het hoofd, maar geeft u een methode om de keuze systematisch te beoordelen.
-
de juridische en fiscale verschillen tussen een eenmanszaak en een BV herkennen;
-
begrijpen hoe winst bij beide rechtsvormen wordt belast;
-
uitleggen waarom er geen universeel winstbedrag bestaat waarbij een BV altijd voordeliger is;
-
de invloed van DGA-salaris, privébehoefte en winstinhouding beoordelen;
-
herkennen wanneer een holdingstructuur relevant wordt;
-
een eerste rechtsvormanalyse voor uw eigen onderneming maken.
EHB KERNVRAAG
Niet: ‘Vanaf welke winst moet ik een BV nemen?’ Maar: ‘Welke structuur past bij mijn winst, privébehoefte, risico’s en toekomstplannen?’
1. De vijf rechtsvormvragen
Een goede rechtsvormkeuze bestaat uit vijf samenhangende vragen. Alleen naar belasting kijken is te beperkt.
|
Vraag
|
Waar kijkt u naar?
|
|
1. Belasting
|
Totale heffing in box 1, VPB en eventueel box 2.
|
|
2. Geld
|
Hoeveel netto geld hebt u jaarlijks privé nodig?
|
|
3. Risico
|
Welke contractuele, financiële en operationele risico’s loopt de onderneming?
|
|
4. Toekomst
|
Wilt u investeren, groeien, vermogen opbouwen, samenwerken of verkopen?
|
|
5. Organisatie
|
Wegen extra administratie, formaliteiten en kosten op tegen de voordelen?
|
2. Wat is een eenmanszaak?
Een eenmanszaak is geen afzonderlijke rechtspersoon. U en de onderneming zijn juridisch niet volledig van elkaar gescheiden. U drijft de onderneming persoonlijk en bent in beginsel ook persoonlijk aansprakelijk voor de zakelijke verplichtingen.
Fiscale behandeling
De winst uit onderneming wordt bij u belast in box 1 van de inkomstenbelasting. Als u ondernemer bent voor de inkomstenbelasting en aan de voorwaarden voldoet, kunnen ondernemersfaciliteiten van toepassing zijn.
ACTUEEL 2026
De zelfstandigenaftrek bedraagt in 2026 € 1.200 als aan de voorwaarden wordt voldaan. De mkb-winstvrijstelling bedraagt 12,7% van de winst nadat deze is verminderd met de ondernemersaftrek.
3. Wat is een BV?
Een besloten vennootschap is een rechtspersoon. De BV sluit overeenkomsten, ontvangt omzet, maakt kosten, bezit bedrijfsmiddelen en heeft eigen rechten en verplichtingen. U kunt tegelijk aandeelhouder, bestuurder en werknemer van de BV zijn.
EHB UITLEG
De BV is juridisch zelfstandig, maar beperkte aansprakelijkheid is niet absoluut. Persoonlijke borgstellingen en bepaalde vormen van onbehoorlijk bestuur kunnen alsnog tot privéaansprakelijkheid leiden.
4. Hoe wordt de winst van een BV belast?
De BV betaalt vennootschapsbelasting over haar belastbare winst. In 2026 geldt 19% tot en met € 200.000 en 25,8% over het meerdere. Voor de DGA stopt de analyse daar niet: salaris wordt in box 1 belast en dividend aan een aandeelhouder met een aanmerkelijk belang valt in box 2.
GELDSTROOM BV
Ondernemingsresultaat → DGA-salaris en overige kosten → belastbare winst BV → vennootschapsbelasting → winst na VPB → in BV/holding laten of dividend uitkeren → bij dividend: box 2.
5. Het gebruikelijk loon van de DGA
Werkt u voor een vennootschap waarin u een aanmerkelijk belang hebt, dan kan de gebruikelijkloonregeling gelden. Het gebruikelijk loon is in beginsel minimaal het hoogste van het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het loon van de meestverdienende werknemer binnen de relevante verbonden kring en € 58.000 in 2026. Als aannemelijk is dat een lager loon gebruikelijk is, kan onder voorwaarden een lager bedrag gelden.
LET OP
€ 58.000 is dus niet automatisch voor iedere DGA exact het juiste salaris. De feiten en vergelijkbare beloning blijven bepalend.
6. Waarom bestaat er geen vast omslagpunt?
Online worden vaak winstbedragen genoemd waarbij een BV ‘voordeliger’ zou worden. Zulke bedragen zijn hooguit signaleringsgrenzen. Twee ondernemers met dezelfde winst kunnen een andere optimale rechtsvorm hebben.
|
Ondernemer A
|
Ondernemer B
|
|
Structurele winst
|
€ 125.000
|
€ 125.000
|
|
Privébehoefte
|
Hoog
|
Gematigd
|
|
Winst kan in structuur blijven
|
Beperkt
|
Aanzienlijk
|
|
Investeringsplannen
|
Beperkt
|
Ja
|
|
Uitkomst
|
Eenmanszaak kan nog passend zijn
|
BV/holding verdient serieuze doorrekening
|
7. Privébehoefte: de vaak vergeten factor
Bij een eenmanszaak wordt de ondernemingswinst fiscaal aan u toegerekend, ongeacht hoeveel geld u naar privé overboekt. Bij een BV kan winst na vennootschapsbelasting in de vennootschapsstructuur blijven. Daarom is uw jaarlijkse netto privébehoefte essentieel in de vergelijking.
EHB PRAKTIJKOPDRACHT 1 –
Bereken uw privébehoefte Wonen: € ______ Levensonderhoud: € ______ Auto en vervoer: € ______ Verzekeringen: € ______ Vakantie en vrije tijd: € ______ Privé sparen: € ______ Overig: € ______ Totale jaarlijkse privébehoefte: € ______
8. Winst in de BV laten
Een belangrijk voordeel van een BV-structuur kan ontstaan wanneer u niet alle winst direct privé nodig hebt. Na VPB kan winst binnen de BV of, bij een holdingstructuur en passende dividenduitkering, in de holding beschikbaar blijven voor buffers, investeringen of andere ondernemingsactiviteiten.
EHB UITLEG
Het uitstellen van box 2-heffing doordat winst binnen de BV-structuur blijft, is belastinguitstel en geen belastingafstel. Bij latere uitkering naar privé kan alsnog box 2-heffing ontstaan.
9. Box 2
Bij een aanmerkelijk belang wordt dividend en vervreemdingswinst in box 2 belast. In 2026 geldt 24,5% tot € 68.843 belastbaar box 2-inkomen en 31% over het meerdere. Daardoor moet een rechtsvormvergelijking de totale keten beoordelen en niet alleen het VPB-tarief.
10. Didactische rekenvoorbeelden
Onderstaande modellen zijn bewust vereenvoudigd. Ze laten zien hoe de mechanismen verschillen; ze zijn geen persoonlijke belastingberekening. Voor een exacte nettovergelijking zijn onder meer leeftijd, heffingskortingen, Zvw, overige inkomsten, fiscale partner, aftrekposten, pensioen en exacte loonheffing relevant.
|
Winst vóór ondernemersbeloning
|
Indicatieve belastbare winst eenmanszaak*
|
BV-winst na €58.000 loon**
|
VPB 19%
|
Resterend in BV vóór dividend
|
|
€ 75.000
|
€ 64.427
|
€ 17.000
|
€ 3.230
|
€ 13.770
|
|
€ 100.000
|
€ 86.252
|
€ 42.000
|
€ 7.980
|
€ 34.020
|
|
€ 125.000
|
€ 108.077
|
€ 67.000
|
€ 12.730
|
€ 54.270
|
|
€ 150.000
|
€ 129.902
|
€ 92.000
|
€ 17.480
|
€ 74.520
|
* Na € 1.200 zelfstandigenaftrek en 12,7% mkb-winstvrijstelling; vóór berekening box-1-belasting, Zvw en heffingskortingen. ** Didactische aanname: gebruikelijk loon € 58.000, geen overige BV-kosten en volledige winst vóór ondernemersbeloning is beschikbaar vóór loon. In werkelijkheid moet het gebruikelijk loon individueel worden vastgesteld.
WAT LAAT DE TABEL
ZIEN? Niet welke rechtsvorm ‘wint’, maar waar het verschil ontstaat. Bij de eenmanszaak wordt de fiscale winst in box 1 betrokken. Bij de BV wordt eerst loon belast bij de DGA en kan een deel van de resterende winst na VPB binnen de vennootschap blijven. Zodra die winst naar privé gaat, moet ook box 2 worden meegenomen.
11. Vier winstsituaties
€ 75.000 winst
De eenvoud van de eenmanszaak kan zwaar wegen. Na een DGA-loon resteert in een BV relatief weinig ruimte voor winstinhouding, terwijl de BV wel extra administratie en formaliteiten meebrengt. Risico of strategische redenen kunnen toch tot een BV leiden.
€ 100.000 winst
Een serieuze vergelijking wordt relevanter. De uitkomst hangt sterk af van de privébehoefte, het passende DGA-loon, de extra BV-kosten en de mogelijkheid om winst in de structuur te laten.
€ 125.000 winst
Bij structurele winst op dit niveau kan een BV/holding interessanter worden wanneer niet alle middelen privé nodig zijn en investeringen of vermogensopbouw zijn voorzien.
€ 150.000 winst
Een volledige doorrekening wordt steeds belangrijker. Ook hier is het winstbedrag geen automatische beslisregel: privébehoefte, risico, investeringsplannen en toekomstige verkoop kunnen de uitkomst sterk beïnvloeden.
12. Wanneer komt een holding in beeld?
Als een BV passend lijkt, volgt vaak de vraag of één BV voldoende is of dat een holding met werkmaatschappij meerwaarde heeft.
BASISSTRUCTUUR U
privé ↓ Holding BV ↓ Werkmaatschappij BV
De werkmaatschappij voert de operationele activiteiten uit. De holding houdt de aandelen. Een holding kan onder meer relevant zijn voor risicospreiding, vermogensopbouw, meerdere activiteiten en een toekomstige aandelenverkoop. Daar staan extra kosten en administratie tegenover.
13. Aansprakelijkheid en risicoprofiel
EHB PRAKTIJKOPDRACHT 2 –
Uw risicoprofiel Beantwoord met ja of nee: 1. Sluit u grote contracten af? Ja / Nee 2. Hebt u personeel of verwacht u personeel? Ja / Nee 3. Leent uw onderneming geld? Ja / Nee 4. Kan een fout grote financiële schade veroorzaken? Ja / Nee 5. Hebt u substantiële voorraden of investeringen? Ja / Nee 6. Wilt u vermogen buiten het operationele bedrijf opbouwen? Ja / Nee 7. Zijn persoonlijke borgstellingen nodig? Ja / Nee 8. Verwacht u de onderneming later te verkopen? Ja / Nee Hoe vaker ‘ja’, hoe belangrijker het wordt om naast fiscaliteit ook juridische en strategische structuur mee te wegen.
14. Eenmanszaak versus BV in één overzicht
|
Onderwerp
|
Eenmanszaak
|
BV
|
|
Rechtspersoon
|
Nee
|
Ja
|
|
Winstbelasting
|
Box 1
|
Vennootschapsbelasting
|
|
Gebruikelijk loon
|
Nee
|
Kan van toepassing zijn
|
|
Dividend / box 2
|
Nee
|
Mogelijk / bij aanmerkelijk belang
|
|
Privéaansprakelijkheid
|
In beginsel ja
|
In beginsel beperkt
|
|
Notariële oprichting
|
Nee
|
Ja
|
|
Jaarrekening deponeren
|
Nee
|
Ja
|
|
Holdingstructuur
|
Niet van toepassing
|
Mogelijk
|
|
Administratieve lasten
|
Lager
|
Hoger
|
|
Winst na belasting in structuur houden
|
Geen afzonderlijke rechtspersoon
|
Mogelijk
|
15. Beslisboom
EHB BESLISBOOM
Is de winst structureel? ↓ Is een BV-doorrekening financieel relevant? ↓ Hoeveel netto geld hebt u privé nodig? ↓ Kan een betekenisvol deel van de winst in de onderneming blijven? ↓ Zijn er substantiële ondernemingsrisico’s? ↓ Wilt u investeren, vermogen opbouwen, samenwerken of later verkopen? ↓ Vergelijk: eenmanszaak ↔ één BV ↔ holding + werkmaatschappij
16. Checklist – Is het tijd om een BV te onderzoeken?
☐ Mijn winst is de afgelopen jaren gestegen en lijkt structureel hoger te blijven.
☐ Ik heb niet alle beschikbare winst jaarlijks privé nodig.
☐ Ik wil vermogen in de onderneming opbouwen.
☐ Ik wil de komende jaren investeren.
☐ Mijn zakelijke risico’s worden groter.
☐ Ik overweeg bedrijfsvastgoed of nieuwe activiteiten.
☐ Ik wil later mogelijk de onderneming verkopen.
☐ Ik denk aan een holdingstructuur.
☐ Ik wil mogelijk samenwerken met andere aandeelhouders.
☐ Ik wil weten wat beide rechtsvormen netto én over meerdere jaren betekenen.
17. Welke gegevens hebt u nodig voor een echte berekening?
|
Financieel
|
Privé
|
Strategisch
|
|
Winst afgelopen 3 jaar
|
Jaarlijkse netto privébehoefte
|
Branche en risicoprofiel
|
|
Prognose komende 3 jaar
|
Overige inkomsten
|
Investeringsplannen
|
|
Investeringen en afschrijvingen
|
Fiscale partner
|
Verkoop- of opvolgingsplannen
|
|
Financieringen en liquide middelen
|
Relevante aftrekposten
|
Samenwerking / aandeelhouders
|
18. Veelgemaakte fouten
Alleen naar 19% VPB kijken
De totale belastingketen omvat ook DGA-loon en mogelijk box 2.
Een algemeen omslagpunt als beslisregel gebruiken
Het passende omslagpunt verschilt per ondernemer en per doelstelling.
Alleen naar één jaar kijken
Een rechtsvorm moet ook passen bij investeringen, risico en vermogensontwikkeling over meerdere jaren.
Eerst oprichten, daarna structureren
Bepaal vooraf of één BV of een holdingstructuur gewenst is en hoe de inbreng moet plaatsvinden.
Een BV als absoluut aansprakelijkheidsschild zien
Borgstellingen en bestuurdersaansprakelijkheid kunnen privé doorwerken.
Alleen belastingbesparing als doel nemen
Liquiditeit, kosten, risico en toekomst zijn minstens zo belangrijk.
19. Praktijkopdracht 3 – Uw eigen BV-profiel
VUL UW EIGEN UITGANGSPUNTEN IN
Verwachte winst 2026: € ______ Verwachte winst 2027: € ______ Verwachte winst 2028: € ______ Jaarlijkse netto privébehoefte: € ______ Gewenste zakelijke buffer: € ______ Geplande investeringen komende drie jaar: € ______ Wilt u vermogen binnen de onderneming opbouwen? Ja / Nee Verwacht u de onderneming binnen tien jaar te verkopen? Ja / Nee Zijn er substantiële aansprakelijkheidsrisico’s? Ja / Nee Overweegt u een holding? Ja / Nee / Weet ik nog niet
20. Samenvatting – zeven kernlessen
-
Een BV is niet automatisch fiscaal voordeliger.
-
Er bestaat geen universeel winstbedrag waarbij een BV altijd de beste keuze is.
-
Het passende DGA-salaris moet in de vergelijking worden meegenomen.
-
Uw netto privébehoefte bepaalt mede hoeveel winst in een BV-structuur kan blijven.
-
VPB is slechts één schakel; bij uitkering naar privé kan box 2 volgen.
-
Aansprakelijkheid, investeringen en toekomstplannen kunnen zwaarder wegen dan het belastingverschil van één jaar.
-
Als een BV interessant lijkt, moet direct worden beoordeeld of één BV of een holding + werkmaatschappij beter past.
21. Uw volgende stap
Maak voor uw eigen onderneming drie scenario’s en vergelijk deze over meerdere jaren:
-
Scenario A – Eenmanszaak
-
Scenario B – Eén BV
-
Scenario C – Holding + Werkmaatschappij
Vergelijk per scenario minimaal: netto privé, belasting, vermogen dat in de onderneming kan blijven, jaarlijkse kosten, risico en de positie na vijf jaar.
EHB SLOTGEDACHTE
Een goede rechtsvorm begint niet bij de notaris, maar bij een goede analyse en berekening.
22. Volgende les
Les 02 – De Holding BV
In de volgende les behandelen we wat een holding precies is, hoe de verhouding met de werkmaatschappij werkt, waarom de deelnemingsvrijstelling belangrijk is, hoe geldstromen lopen en wanneer een holding juist géén toegevoegde waarde heeft.
Bronnen en actualiteitscontrole 2026
-
Belastingdienst – Zelfstandigenaftrek 2026: € 1.200.
-
Belastingdienst – Mkb-winstvrijstelling 2026: 12,7%.
-
Belastingdienst – Vennootschapsbelasting 2026: 19% t/m € 200.000 en 25,8% daarboven.
-
Belastingdienst – Gebruikelijkloonregeling 2026: minimaal het hoogste van de relevante vergelijkingsmaatstaven; € 58.000 is één van die maatstaven.
-
Belastingdienst – Box 2 in 2026: 24,5% tot € 68.843 en 31% vanaf het meerdere.
-
Belastingdienst – Box 1 in 2026 (niet-AOW): 35,75% t/m € 38.883; 37,56% t/m € 78.426; 49,50% daarboven.
Controleer bij actualisering van deze les altijd opnieuw de bedragen en tarieven voor het betreffende kalenderjaar.
DISCLAIMER
Deze Academy-les is algemene educatieve informatie en geen individueel fiscaal, juridisch of financieel advies. De uitkomst van een rechtsvormvergelijking hangt af van de concrete feiten en omstandigheden. Wet- en regelgeving kan wijzigen.
